Doradca Podatkowy nr wpisu 10251 Marcin Szymankiewicz

Jesteśmy spółką z o.o. wytwarzającą stolarkę budowlaną. W dniu 1 grudnia 2009 r. wpłaciliśmy zaliczkę na środek trwały (meble biurowe). Fakturę zaliczkową wystawioną przez sprzedawcę z dnia 7 grudnia 2009 r. otrzymaliśmy w dniu 10 grudnia 2009 r. Fakturę końcową sprzedawca wystawił w dniu 23 grudnia 2009 r., którą otrzymaliście wraz z towarem w dniu 31 grudnia 2009 r. ale nie dokonaliśmy zapłaty do końca 2009 r. Otrzymana faktura zaliczkowa i końcowa jest oznaczona jako „FAKTURA VAT-MP”. Czy możemy odliczyć podatek naliczony w całości w deklaracji VAT-7 za grudzień 2009 r.

Ogólne zasady terminu, w którym nabywcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów lub usług nie mają zastosowania do podatku naliczonego wynikającego z faktur oznaczonych jako „FAKTURA VAT-MP”.

Faktury oznaczone jako „FAKTURA VAT-MP” zamiast „FAKTURA VAT” wystawiają mali podatnicy, którzy wybrali kasową metodę rozliczeń podatku od towarów i usług.

W przypadku nabycia towarów i usług udokumentowanych fakturą oznaczoną "FAKTURA VAT-MP", podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określoną w tej fakturze, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym:


1. uregulował część należności na rzecz małego podatnika, rozliczającego się metodą kasową - w tej części;

2. uregulował w całości należność na rzecz małego podatnika, rozliczającego się metodą kasową;

3. przypada 90. dzień od dnia otrzymania towaru lub wykonania usługi, w przypadkach innych niż określone w pkt 1 i 2.

Otrzymana przez Państwa faktura zaliczkowa dokumentuje zaliczkę zapłaconą w dniu 1 grudnia 2009 r. Powinni ją zatem Państwo koniecznie rozliczyć w deklaracji za grudzień 2009 r. Należy bowiem zauważyć, iż w przypadku faktur oznaczonych jako „FAKTURA VAT-MP” prawodawca nie przewidział możliwości odliczenia podatku naliczonego w następnych okresach rozliczeniowych.

W grudniu 2009 r. nie mogą Państwo natomiast odliczyć podatku naliczonego wynikającego z faktury końcowej.

Podatek naliczony wynikający z faktury końcowej będą mogli Państwo odliczyć w:


- miesiącu, w którym uregulują Państwo należność z niej wynikającą (w tej części), jeżeli uregulowanie to nastąpi przed 90 dniem od otrzymania towaru, albo


- w miesiącu, w którym przypadnie 90 dzień od dnia otrzymania towaru, jeżeli nie zostanie uregulowana przed tym dniem.

Nabyte meble biurowe otrzymali Państwo w dniu 31 grudnia 2009 r., przedmiotowy 90 dzień od dnia otrzymania towaru przypada zatem na dzień 31 marca 2010 r.

W konsekwencji, jeżeli faktura końcowa zostanie uregulowana w styczniu 2010 r., to powinni Państwo odliczyć wynikający z niej podatek w deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r. Jeżeli zostałaby uregulowana dopiero w lutym 2010 r. to odliczenia podatku naliczonego należałoby dokonać w deklaracji VAT-7 za luty 2010 r. Podkreślić jednak należy, iż jeżeli w tych miesiącach uregulowano by ją jedynie w części, to można jedynie podatek naliczony przypadający na uregulowaną część należności (np. w styczniu 2010 r. uregulowano należność wynikającą z faktury końcowej jedynie w połowie – w deklaracji VAT-7 za styczeń 2010 r. należy odliczyć jedynie połowę podatku naliczonego wynikającego z faktury końcowej).

Natomiast podatek naliczony wynikający z faktury końcowej, w sytuacji gdyby nie została ona uregulowana w styczniu lub lutym 2010 r. odliczamy w deklaracji VAT-7 za marzec 2010 r. i to niezależnie od tego, czy ją uregulujemy w marcu 2010 r., gdyż 31 marca 2010 r. przypada 90. dzień od dnia otrzymania przez Państwa przedmiotowych mebli biurowych. Pamiętać jedynie należy, iż gdyby faktura końcowa została częściowo uregulowana w styczniu lub w lutym 2010 r., to w marcu 2010 r. odliczamy jedynie podatek naliczony przypadający na nieuregulowaną jej część.

Należy jeszcze zwrócić uwagę, że przez uregulowanie należności należy rozumieć nie tylko zapłatę, ale także każdy inny prawnie dopuszczalny sposób jej uregulowania, np. kompensatę.

Podstawa prawna:

- art. 21, art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.); 


- § 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 224, poz. 1799);


- § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 212, poz. 1337).

Stan prawny – 25 stycznia 2010 r.

Spółka z o.o. jest właścicielem powierzchni biurowej, którą wynajmuje przedsiębiorcom. Najemcy obciążani są czynszem za okresy kwartalne. Faktura z usługi najmu wystawiana jest z góry za dany kwartał, do 7 dnia pierwszego miesiąca danego kwartału. Zgodnie z umowami, termin płatności faktury przypada do 15 dnia pierwszego miesiąca danego kwartału. Przykładowo, faktury za I kwartał 2010 zostały wystawione w dniach 4-7 stycznia 2010 r. z terminem płatności wyznaczonym na dzień 15 stycznia 2010 r. Kiedy należy rozpoznać przychód w podatku dochodowym od osób prawnych oraz obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług?

Za przychody związane z działalnością gospodarczą osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Za datę powstania przychodu, związanego z działalnością gospodarczą uważa się, co do zasady, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:
1) wystawienia faktury albo
2) uregulowania należności.

Jednakże, jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że przedmiotowe umowy najmu mają być rozliczane w kwartalnych okresach rozliczeniowych. Zatem przychód w podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu czynszu od umów najmu powierzchni biurowej należy rozpoznać w ostatnim dniu danego kwartału (za wszystkie miesiące danego kwartału). W podanym przykładzie będzie to dzień 31 marca 2010 r. Fakt wystawiania dokumentujących te usługi faktur w pierwszym miesiącu danego kwartału, jak też termin płatności czynszu lub uregulowania należności nie ma wpływu na powstanie przychodu, gdyż ustawodawca uregulował moment jego powstania w sposób szczególny.

Natomiast obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu świadczenia na terytorium kraju usług najmu powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że przedmiotowe umowy najmu mają być rozliczane w kwartalnych okresach rozliczeniowych. Wynikający z umów najmu i wystawianych faktur termin płatności przypada na 15 dzień pierwszego miesiąca danego kwartału. Zatem obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług od umów najmu powierzchni należy rozpoznać w dacie otrzymania całości lub części zapłaty; a jeżeli zapłata nie zostałaby otrzymana w terminie, to należy go rozpoznać w dniu w którym upływa termin płatności, tj. 15 dnia pierwszego miesiąca danego kwartału. Przykładowo, jeżeli zapłata czynszu za I kwartał 2010 r. zostałaby otrzymana w dniu 7 stycznia 2010 r., to obowiązek podatkowy powstanie tego dnia. Jeżeli zapłata zostałaby dokona dopiero w lutym lub marcu 2010 r., to obowiązek podatkowy powstanie w dniu 15 stycznia 2010 r., na który to dzień przypadał termin płatności.

Podstawa prawna:

- art. 12, art. 13 ust. 3a, ust. 3c ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r., nr nr 54, poz. 654 ze zm.);

- art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Stan prawny – 25 stycznia 2010 r.

Świadczę usługi kosmetyczne. Wraz z rozwojem firmy podjęłam decyzję o otworzeniu drugiego gabinetu kosmetycznego. W grudnia 2009 r. podpisałam umowę najmu lokalu z przeznaczeniem na ten gabinet. Wynajęty lokal wymaga istotnych prac adaptacyjnych dostosowujących go do potrzeb gabinetu kosmetycznego. Czy muszę amortyzować poniesione nakłady, które prawdopodobnie przekroczą kwotę 30.000 zł, a jeżeli tak, to czy mogę indywidualnie ustalić stawkę amortyzacji? Prowadzę podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Poniesione przez Panią nakłady wykazują cechy „inwestycji w obcym środku trwałym”.

Czym jest „inwestycja w obcym środku trwałym”?

Przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują wprost „inwestycji w obcym środku trwałym”. Definiują natomiast pojęcie inwestycji, przez którą rozumie się środki trwałe w budowie w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (t. j. Dz. U. z 2002r. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Z kolei, środki trwałe w budowie, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 16 ustawy o rachunkowości, to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz praktykę orzeczniczą organów podatkowych i sądów administracyjnych (np. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 05.02.2009 r., IBPBI/1/415-906/08/ZK; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12.05.2006 r., I SA/Po) „inwestycje w obcych środkach trwałych” określa się jako ogół działań (nakładów) podatnika odnoszących się do niestanowiącego jego własności środka trwałego, które zmierzają do jego ulepszenia, tzn. polegają na jego przebudowie, rozbudowie, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji. Istotne jest przy tym, aby poniesione wydatki nie były w jakikolwiek sposób zwracane przez właściciela (np. poprzez zaliczenia na poczet czynszu).

Remont obcego środka trwałego nie stanowi „inwestycji w obcy środek trwały”. Należy jednak mieć na uwadze, że w wielu sytuacjach zaklasyfikowanie wykonanych prac jako „ulepszenie” albo „remont” może być trudne.

Zasygnalizować należy, że „budynki i budowle wybudowane na cudzym gruncie”, stanowią odrębną od „inwestycji w obcym środku trwałym” kategorię środków trwałych.

„Inwestycja w obcym środku trwałym” jest środkiem trwałym.

Za środki trwałe podlegające amortyzacji uważa się m.in. przyjęte do używania inwestycje w obcych środkach trwałych i to niezależnie od przewidywanego okresu używania.

Z uwagi na fakt, że „inwestycja w obcym środku trwałym” stanowi środek trwały, wydatki poniesione na jej wytworzenie nie mogą być zaliczone wprost do kosztów uzyskania przychodów.

Kosztem uzyskania przychodów będą natomiast odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odrębnym zagadnieniem jest kwestia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów niezamortyzowanej wartości „inwestycji w obcym środku trwały” w przypadku jej likwidacji.

Jak ustalamy wartość początkową wytworzonej we własnym zakresie „inwestycji w obcym środku trwałym”?

Stosownie do art. 22g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wartość początkową inwestycji w obcych środkach trwałych oraz budynków i budowli wybudowanych na obcym gruncie ustala się, stosując odpowiednio art. 22g ust. 3-5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30.11.2006 r., I SA/Wr 661/06).

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zamierza Pani wytworzyć „inwestycję w obcym środku trwałym” . Ograniczę się zatem do wskazania, że w myśl art. 22g ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych. Do kosztu wytworzenia nie zalicza się wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, kosztów ogólnych zarządu, kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych i kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Stawkę amortyzacji „inwestycji w obcym środku trwałym” możemy ustalić indywidualnie.

Dla przyjętych do używania „inwestycji w obcych środkach trwałych” może Pani indywidualnie ustalić stawkę amortyzacyjną; z tym, że dla inwestycji w obcych budynkach (lokalach) lub budowlach – okres amortyzacji nie może być krótszy niż 10 lat.

Konieczne jest wprowadzenie „inwestycji w obcym środku trwałym” do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

„Inwestycje w obcym środku trwałym” musi Pani wprowadzić do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych najpóźniej w miesiącu przekazania jej do używania.

Odpisów amortyzacyjnych będzie Pani mogła dokonywać od wartości początkowej „inwestycji w obcym środku trwałym” począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wprowadzono ją do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

W razie braku ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywane odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.

Podstawa prawna:

- art. 5a pkt 1, art. 22a ust. 2 pkt 1, art. 22d ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22g ust. 3 – 7, art. 22n ust. 2, 4, 6, art. 23 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r., nr 14, poz. 176 ze zm.).

Stan prawny – 25 stycznia 2010 r.

Prowadzę działalność w wynajmowanym lokalu użytkowanym (odrębna własność lokalu). Przedmiotowy lokal należy do spółki komunalnej, której jedynym wspólnikiem jest gmina. Czy ciąży na mnie obowiązek opłacania podatku od nieruchomości od tego lokalu?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od nieruchomości, podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa  lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zawarł Pan umowę najmu lokalu, w którym prowadzi Pan gabinet weterynaryjny ze spółką komunalną a nie z gminą. Z tego powodu nie jest Pan podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do przedmiotowego lokalu użytkowego.

Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości spoczywa na spółce komunalnej. Obowiązku tego nie może przenieść umowa cywilnoprawna.

Możliwe natomiast jest umowne zastrzeżenie zwrotu kosztów zapłaconego przez właściciela nieruchomości (spółkę komunalną) podatku od nieruchomości, do którego zobowiązany będzie najemca.

Podstawa prawna:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 121 poz. 844 ze zm.)

Stan prawny – 25 stycznia 2010 r.

Zamierzam zlikwidować działalność gospodarczą. Co należy objąć spisem z natury sporządzanym i wpisywanym do podatkowej księgi przychodów i rozchodów w związku z likwidacją działalności gospodarczej?

W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności podatnicy są obowiązani do sporządzenia i wpisania do podatkowej księgi przychodów i rozchodów księgi spisu z natury:


- towarów handlowych,


- materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych,


- półwyrobów, produkcji w toku,


- wyrobów gotowych,


- braków i odpadów,


- wyposażenia.

Spisem z natury nie obejmuje się natomiast środków trwałych.

Podstawa prawna:

- art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r., nr 14, poz. 176 ze zm.);


- § 27 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.)

Stan prawny – 10 stycznia 2010 r.

Prowadzę sklep ogólnospożywczy. Jestem zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Zamierzam nabywać produkty rolne od rolników zwolnionych z podatku od towarów i usług (rolnicy ryczałtowi). Jak powinny być udokumentowane wydatki, abym można je było zaewidencjonować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów?

Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są przede wszystkim faktury VAT, w szczególności faktury VAT marża, faktury VAT RR, faktury VAT MP, dokumenty celne, rachunki oraz faktury korygujące i noty korygujące, odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach.

Sposób udokumentowania wydatków poniesionych na nabycie produktów rolnych od rolnika zależy od statusu tego rolnika na gruncie podatku od towarów i usług.

Jeżeli sprzedawcą produktów rolnych jest rolnik ryczałtowy, to podstawą zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów będą faktury VAT RR.

Faktury VAT RR wystawiane są przez nabywcę produktów rolnych od rolnika ryczałtowego, jeżeli jest on zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych powinna być oznaczona jako "Faktura VAT RR" i zawierać co najmniej:


1) imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy;


2) numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy;


3) numer dowodu osobistego dostawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, datę wydania tego dokumentu i nazwę organu, który wydał dokument, jeżeli rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych jest osobą fizyczną;


4) datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury;


5) nazwy nabytych produktów rolnych;


6) jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie (opis) klasy lub jakości tych produktów;


7) cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;


8) wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;


9) stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku;


10) kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych;


11) wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku;


12) kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie;


13) czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.

Faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: "Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.".

W przypadku umów kontraktacji lub innych umów o podobnym charakterze ww. oświadczenie, może być złożone tylko raz w okresie obowiązywania umowy. Oświadczenie to sporządza się jako osobny dokument. Dokument ten powinien zawierać elementy, o których mowa w pkt 1-3, oraz datę zawarcia i określenie przedmiotu umowy, datę sporządzenia tego dokumentu oraz czytelny podpis składającego oświadczenie. Dokument sporządza się w dwóch egzemplarzach. Oryginał jest przekazywany nabywcy.

Podstawa prawna:


- § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.);

- art. 2 pkt 15-21, art. 43 ust. 1 pkt 3, art. 116 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, pzo. 535 ze zm.).

Stan prawny – 25 stycznia 2010 r.